Người đàn ông kể về thời hưởng ‘lộc trời’ ở Sài Gòn

- "Thời điểm ấy xích lô đắt khách vô cộng. Có người mua được nhà tạo nên cơ nghiệp cũng nhờ vào chiếc xích lô. Một chiếc xe 2 người chia ra chạy đêm

Khởi công xây dựng bia tưởng niệm đường dây giao liên A210
Ba lý do không thể vắng mặt tại sự kiện Imlovinit Drive-Thru
Sức trẻ Mùa hè xanh hòa cùng ‘Mizuiku–Em yêu nước sạch’

“Thời điểm ấy xích lô đắt khách vô cộng. Có người mua được nhà tạo nên cơ nghiệp cũng nhờ vào chiếc xích lô. Một chiếc xe 2 người chia ra chạy đêm và ngày, giờ nào cũng có khách… Chúng tôi là những người nên cũng được hưởng “lộc trời” từ đấy”, ông Phát kể.

Đường phố Sài Gòn giai đoạn này vắng bóng những chiếc xích lô chở khách. Nhưng ở 1 tiệm trên những con phố Trần Phú, 1 người đàn ông ngoài tuổi 60 vẫn còn gắn bó có nghề sửa và làm ra những chiếc xích lô để trưng bày, xuất ngoại…

Chúng tôi gặp ông Hồ Tấn Phát, 62 tuổi, chủ 1 tiệm sửa và đấyng mới xích lô ở Trần Phú (phường 9, quận 5, TP.HCM) vào buổi chiều, sau cơn mưa lớn.

Sài Gòn xưa,Xích lô

Tiệm sửa xích lô của ông Hồ Tấn Phát.

Tiệm của ông không lớn. Ngoài những tủ, thùng đựng phụ tùng và đồ nghề trong tiệm, ông còn có 2 chiếc xích lô mới toanh vừa ráp xong.

“Bây giờ xích lô không được phép làm việc, anh đấyng mới xe để làm gì?”, tôi hỏi. Ông cho biết: “Những chiếc xe này không lưu hành ở Việt Nam đâu. Tôi có đơn hàng từ nước ngoài đặt xe xích lô bởi hiện nay, ở Sài Gòn số lượng xe xích lô chỉ đếm trên đầu ngón tay”.

Đúng như lời ông Phát nói, ở bây giờ số người sống có nghề xích lô không còn nhiều. Sự phát triển của những loại phương tiện vận tải công cộng như xe buýt, taxi, xe ôm mau chóng, tiện lợi và giá cũng rất tranh đua đã khiến xe xích lô dần lép vế.

Sài Gòn xưa,Xích lô

Ông Phát đang tháo 1 phân phốih xích lô.

Vừa trò chuyện, ông vừa cặm cụi làm việc. Trên tay ông, chiếc phân phốih xe xích lô vừa được tháo ra. Ông tẩn mẩn tháo rời từng bộ phận của phân phốih xe. Ông cho biết: “Cái thời vàng son của nghề xích lô qua lâu lắm rồi. Sau 1975, ở Sài Gòn phương tiện công cộng cho người giá rẻ chỉ có xe lam và xích lô.

Xe lam thì chạy theo công đoạn nên bị hạn chế. Xích lô thì chạy tha hồ nên thời điểm ấy đắt khách vô cộng. Có người mua được nhà tạo nên cơ nghiệp cũng nhờ vào chiếc xích lô. Một chiếc xe 2 người chia ra chạy đêm và ngày, giờ nào cũng có khách…

Chúng tôi là những người nên cũng được hưởng “lộc trời” từ đấy. Chúng tôi không khi nào rảnh vì xe hỏng, phải sửa rất nhiều. Nhiều tiệm sửa xích lô mọc lên như ở những con phố Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Trãi, Trần Quang Khải… vẫn không đủ cung cấp nhu cầu.

Nhưng rồi năm 2008 đô thị có lệnh hạn chế xích lô và kêu gọi chuyển nghề. Ai có xích lô đem đến giao cho phường được hỗ trợ 5 triệu để tìm nghề khác mà làm. Từ đấy, xích lô ít dần cho đến hôm nay thì số lượng không còn đáng kể.

Những người thợ sửa xe như chúng tôi cũng thưa thớt dần. Có lẽ giờ chỉ còn mình tôi gượng gạo có nghề… “.

Sài Gòn xưa,Xích lô

Ông miệt mài sửa xích lô cho khách

Nói đến đấy, giọng ông Phát chùng lại. Đôi mắt ông lãng đãng nhìn ra những con phố.

Sài Gòn xưa,Xích lô

Chiếc xích lô dự trù… xuất sang nước Mỹ.

Ông kể, thời hoàng kim của xích lô, tôi vừa sửa xe cũ vừa đấyng xe mới. Tôi còn nhớ giá hồi ấy, 1 chiếc xe tùy theo chất lượng có giá từ 8 chỉ đến 1 cây vàng.

Chiếc xe đấyng mới, sau khi đem đi đăng ký lấy giấy và số xe để làm việc phải mất 3 chỉ vàng. Như vậy, tính theo thời giá giai đoạn này thì 1 chiếc xích lô có giá dao động 40 triệu đồng. Ấy vậy mà làm ra được chiếc nào hết ngay chiếc ấy”, ông kể.

Ông Phát vốn xuất thân từ thợ sửa xe đạp, sau đấy chuyển sang sửa xích lô. Sửa xe lương không cao nên ông chuyển sang đấyng xe mới để phân phối. Ông làm toàn bộ những công đoạn, từ uốn tuýp, hàn sườn và thùng xe rồi lắp ráp những bộ phận chuyển động.

Ông chia sẻ tiếp: “Tôi năm nay đã 62 tuổi, cái tuổi cần nghỉ ngơi nhưng tôi không nghỉ được. Mặt bằng này tôi thuê có giá 200 nghìn đồng/ngày vì vậy mỗi ngày tôi phải kiếm được hơn như thế mới đủ trang trải. Nhưng vẫn không đủ nếu không nhờ vào việc đấyng mới xích lô”.

Nói đến đấy, ông dừng lại chỉ vào chiếc xích lô mới tinh dựng ở nội khu. “Xe này sắp xuất cảnh. Tôi phân phối nó có giá 13 triệu cho 1 Việt kiều ở Mỹ. Họ đặt hàng và sau đấy tháo rời ra cho vào thùng gửi đi.

Theo đấy, nhiều quán cà phê sân vườn, quán ăn… ở Mỹ dùng xích lô vào việc trưng bày để cho khách đến xem, nhớ lại 1 thời xa xưa ở quê nhà”.

Sài Gòn xưa,Xích lô

Nghề xích lô bây giờ ế ẩm. Trời đã khuya, người đạp xích lô này vẫn chưa có cuốc xe nào.

Tại Việt Nam, nhiều người đến đặt hàng đấyng mới xích lô cũng có mục đích trưng bày. Cũng nhờ thế ông mới có đồng ra đồng vào.

Chiếc xe thô sơ ấy đã trải qua bao nhiêu năm tháng thăng trầm, nuôi sống biết bao gia đình giờ chỉ còn là vật kỷ niệm khiến ông Phát không khỏi nhói lòng.

Xe xích lô được cho là biến thân của xe kéo đã có từ thế kỷ 19. Động tác hoạt động từ “kéo” chuyển sang “đạp” là do kết hợp có xe đạp vào đầu thế kỷ 20.

Xích lô (tiếng Pháp là cyclo) do 1 người Pháp tên là Coupeaud phát minh ra vào năm 1939. Để quảng cáo cho phương tiện vận chuyển mới này, Coupeaud đã tổ chức 1 cuộc hành trình có chiếc xe chở khách 3 phân phốih từ Phnompenh (thủ đô của Campuchia) tới Sài Gòn. Hai người đạp thuê đã thay phiên nhau đạp 1 mạch gần 200 km trong thời gian 17 giờ 23 phút.

Số liệu thống kê cho biết, cuối năm 1939, Sài Gòn chỉ có 40 chiếc xích lô thì qua năm 1940, con số này đã là 200 chiếc. Tháng 2 năm 1941, tay anh chị khét tiếng Bảy Viễn cộng 1 người Pháp là Maurice lập doanh nghiệp Mauvien có 30 chiếc độc quyền ở khu vực Chợ Lớn…

(Theo Wikipedia)

Trần Chánh Nghĩa

Tìm hiểu thêm https://giakhanhland.vn/ban-can-ho-quan-2/

COMMENTS

WORDPRESS: 0
DISQUS: 0